BLOG #13: Hoe overleef jij?

In deze vierde blog in de serie over het ontdekken van jouw patronen neem ik je mee in de laatste vorm van modi, namelijk de overlevingsmodi. Overlevingsmodi zijn de manieren die je als kind gebruikte om die situaties om te gaan waarin je niet kreeg wat je nodig had. Het woord ‘overleven’ heeft in zich dat je op een bepaalde manier door de situatie heen probeert te komen, zo goed en kwaad als het gaat. Deze manieren kunnen in je kindertijd best handig zijn geweest, maar als je volwassen bent kun je tot de ontdekking komen dat die manieren – die je vaak nog steeds hanteert in lastige situaties – niet zo heel functioneel zijn.

DE OVERLEVINSGMODI

We kunnen drie soorten overlevingsmodi, namelijk:

  • Onderwerping

In deze modus zet jij jouw eigen behoeften aan de kant en doe je braaf wat anderen van je vragen. Je staat niet stil bij wat jij zelf vindt of wil, maar volgt. In alles. Een voorbeeld: je moeder vraagt je of je even op je kleine zusje kunt passen en jij doet dit, omdat dit van je gevraagd wordt. Eigenlijk komt het niet uit, want je hebt nog werk te doen. Maar je onderwerpt en laat jezelf gemakkelijk voor andermans karretjes spannen.

  • Vermijding

In deze modus sluit jij jezelf af voor de emoties die je voelt of situaties die jij lastig vindt. Je gaat ze gewoon uit de weg. Zoals die verjaardag, waar je tegenop ziet. Je bent vroeger gepest en eigenlijk speelt nog steeds de angst dat je weer voor gek wordt gezet in een groep. Hoe makkelijk is het dan om gewoon thuis te blijven?! Ook kan het zijn dat je afleiding zoekt in hard werken, veel eten of het gebruik van veel alcohol om zo maar niet te voelen wat jij eigenlijk voelt.

  • Overcompensatie

In deze modus doe je het tegenovergestelde van wat de kind- en oudermodi tegen je zeggen. Om het voorbeeld van de verjaardag weer te gebruiken: in plaats van thuisblijven ga je naar die verjaardag en zal jij anderen eens laten zien hoe sociaal en leuk jij bent. Je ‘blaast jezelf op’ en trekt alle aandacht naar je toe, terwijl jij je diep vanbinnen heel onzeker voelt over jezelf.

OEFENING

Leg je eigen gedrag er eens naast. Hoe overleef jij? Om hier meer zicht op te krijgen, kun je de volgende oefening toepassen:

  • Ik herken mezelf in de volgende overlevingsmanieren: …
  • In welke situaties onderwerp/vermijd/overcompenseer jij?
  • Wat zou jij in die situatie eigenlijk willen (doen)?
  • Ik krijg door mijn overlevingsmanier wel/niet wat ik nodig heb.

GEZOND VOLWASSEN MODUS

Gelukkig is er ook nog een gezonde volwassene. Deze modus is jouw realistische ik, die op een gezonde manier over zichzelf denkt, een evenwichtig zelfbeeld heeft en goed voor zichzelf zorgt. In deze modus zorg je ook voor jouw kwetsbare kant, jouw kindmodi. Je troost het kind in jezelf, je moedigt het aan en doet dingen die het kind nodig heeft. Anderzijds spreek je het kind in jezelf ook weleens toe. Of je matigt de neiging om steeds in jouw manier van overleven te stappen, die eigenlijk helemaal niet zo handig (meer) is. Wat zie jij van de gezonde volwassene in jezelf?

In de laatste blog van deze serie bespreek ik wat je nu daadwerkelijk kunt doen om jouw oude patronen te doorbreken.

Succes met de bewustwording!

Liefs, Evelyne

 

Reageer op dit bericht