BLOG#18: Als het leven soms pijn doet…

Er zijn van die momenten in het leven waarin je emoties ervaart die er niet even zijn, maar die wat langer aanblijven. Emoties als pijn, verdriet, boosheid of teleurstelling. Vaak is dit het gevolg van een (recente) gebeurtenis, die veel met je heeft gedaan, zoals het verliezen van iets of iemand. Vandaag wil ik inzoomen op ‘verlies’ en de gevolgen die dit met zich meebrengt.

Verlies is een onderwerp waar we allemaal mee te maken krijgen, jong of oud. Er zijn namelijk talloze manieren om verliezen te lijden, in grote of kleine vorm. Denk aan het kleine meisje wat haar pop verliest. Of aan mannen die hun haar verliezen. Dit zijn misschien niet de meest ingrijpende voorbeelden, maar je moet er wel mee leren leven. Er zijn ook meer ingrijpende voorbeelden, zoals het verlies van je vader of moeder door de dood, het verliezen van werk of de boodschap van een ernstige ziekte. Kinderloosheid of echtscheiding zijn ook onderwerpen die te maken hebben met ‘verlies’ of ‘gemis’.

De impact van verlies

Er zijn verliezen die je overkomen als een ramp: ineens, plotseling, onverwachts. Zoals een auto-ongeluk waarbij je een dierbare verliest. Er zijn ook verliezen die een langdurig proces zijn, zoals de boodschap van een ernstige ziekte die klein begint en steeds verder voortwoekert. Welke vorm van verlies het ook is, het raakt ons totaal. Er is een aantal gebieden waarop je dit kunt merken:

  • Lichamelijk; sommige mensen ontwikkelen allerlei lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn of vermoeidheid, als hen iets heftigs overkomt.
  • Sociaal; door een ingrijpende verandering in ons leven kan de sociale situatie veranderen.
  • Emotioneel; als er iets heftigs in je leven gebeurt, word je vaak overspoeld door allerlei emoties. Het ene moment voel je je verdrietig, het volgende moment boos en daarna teleurgesteld. Het kan als een totale chaos voelen vanbinnen.

De verwerking van verlies

Verlies is dus onvermijdelijk: het leven is geen opeenstapeling van hoogtepunten, maar bevat ook echt zijn dieptepunten. Juist omdat het erbij hoort, roept het de vraag op hoe wij hier het beste mee om kunnen gaan en ermee kunnen leren leven. We noemen dat ‘verwerken’.

In het kader van verwerken spreken we van een aantal taken, die als het ware stapjes zijn die genomen moeten worden om te leren leven met het verlies. Dit zijn:

1. Het aanvaarden van de werkelijkheid van het verlies

Als iemand een ernstige boodschap krijgt, volgt vaak eerst de fase van ontkenning of verbijstering. Iemand is ‘in shock’ en kan de werkelijkheid nog niet helemaal bevatten. Soms is er nog een stukje hoop of verwachting: misschien wordt het nog anders. Maar na een tijdje dooft die hoop en dringt de realiteit door.

2. Het ervaren van de pijn

Zodra de werkelijkheid landt, stroomt er een waterval aan emoties door je heen. Die kunnen heel divers en tegenstrijdig zijn. Van verdriet, gemis of eenzaamheid tot opluchting, schuld, boosheid of teleurstelling. Wat ik in de praktijk vaak tegenkom, is dat dit de fase is waarin veel mensen ‘vastlopen’. Ze weten niet wat ze met deze gevoelens moeten en gaan ze wegstoppen door heel hard te werken (en niet meer te voelen), door bijvoorbeeld veel alcohol te drinken of op een andere manier. Je gaat het leren leven met deze gevoelens dan keihard uit de weg. De gevolgen daarvan zijn vaak groot: een totale uitputting of depressie ligt snel op de loer. Daarom is het juist in deze fase belangrijk om te bedenken wat helpt om de gevoelens eerlijk onder ogen te zien en te ‘leren ervaren’. De manier waarop is voor iedereen verschillend. Ik noem enkele manieren: praten, schrijven, uiten op een creatieve manier of fysiek aan de slag (bijvoorbeeld met een boksbal). Het is belangrijk dat je kiest wat bij jou past, zodat jij kunt leren leven met de emoties.

3. Aanpassing aan het leven

Wanneer de tweede fase goed doorlopen wordt, wordt het ook mogelijk om goed verder te leven. Weliswaar met het gemis of verlies, maar zonder continu die heftige emoties te ervaren. De emoties hebben als het ware hun plek gekregen, waardoor de herinnering of de gebeurtenis zeker blijft, maar minder impact heeft op het dagelijkse leven.

Uit ervaring weet ik dat dit een pittig proces is, maar tegelijk ook zo belangrijk. Herken jij je in het bovenstaande en worstel jij met (tegenstrijdige) emoties, verlies en gemis? Zoek dan naar manieren die jou helpen om deze emoties een goede plek te geven! Ik wens je veel succes hierin.

Liefs

Evelyne

Reageer op dit bericht